IBlimel: Panie Rektorze, proszę powiedzieć, które z ostatnich dokonań Politechniki Łódzkiej uważa Pan za godne podkreślenia?

Prof. dr hab. inż. Krzysztof Jóźwik, Rektor Politechniki Łódzkiej: 

Z pewnością jednym z najważniejszych osiągnięć Politechniki Łódzkiej w ostatnich latach jest zakończenie największej inwestycji w historii naszej uczelni – kompleks „Alchemium – magia chemii jutra” dla Wydziału Chemicznego. To nowoczesny kompleks budynków o powierzchni ponad 27 tysięcy m. kw., z reprezentacyjną aulą na 500 osób, który bez wątpienia stanowi kamień milowy w rozwoju infrastruktury Politechniki Łódzkiej. Budynek został uhonorowany Nagrodą Specjalną w prestiżowym konkursie Arcydzieło Sztuki Budowlanej 2025. 

To przedsięwzięcie miało charakter wieloletni, ponieważ jego początki sięgają roku 2016, kiedy złożono wniosek aplikacyjny, a faktyczna realizacja rozpoczęła się w 2017 roku. W międzyczasie przyszło nam mierzyć się z wieloma wyzwaniami: kryzysem gospodarczym, inflacją, pandemią, a także trudnym okresem związanym z wojną w Ukrainie. Pomimo tych okoliczności udało się doprowadzić inwestycję do końca, co należy uznać za ogromny sukces całej społeczności naszej Uczelni. 

Dla Politechniki Łódzkiej „Alchemium” to nie tylko nowoczesna infrastruktura, ale również symbol konsekwencji, determinacji i współpracy pracowników, studentów oraz partnerów zewnętrznych. To projekt, który wyznacza nowe standardy rozwoju naukowego i dydaktycznego naszej Politechniki Łódzkiej.

Z ogromną radością i dumą chcę stwierdzić, że osiągnęliśmy także pełen sukces w realizacji międzynarodowej konferencji CMM-2025 poświęconej metodom komputerowym w mechanice – zarówno teorii, jak i praktyce – zorganizowanej przez Politechnikę Łódzką pod auspicjami światowego środowiska naukowego. Odbyła się ona w lipcu bieżącego roku i zgromadziła wybitnych przedstawicieli nauki oraz przemysłu z wielu krajów, łącząc zagadnienia konstrukcji budowlanych, urządzeń mechanicznych i elektrycznych, modelowania przepływów, materiałów oraz technologii cyfrowych.

Patrząc w przyszłość, planujemy organizację kolejnych, dużych konferencji, także o pokrewnej tematyce. To pokazuje, że jesteśmy gotowi na kolejne wyzwania i pragniemy, aby środowisko akademickie oraz przemysłowe znalazło na Politechnice Łódzkiej przestrzeń do współpracy, wymiany wiedzy i tworzenia innowacji.

Warto zauważyć, że dzięki zaangażowaniu pracowników, doktorantów i studentów naszej Uczelni osiągnęliśmy wyjątkowe wyniki w różnych obszarach: od rozwiązań opakowaniowych wpisujących się w globalne trendy zrównoważonego rozwoju, przez aplikacje wirtualnej rzeczywistości, innowacyjne materiały, nowe metody przechowywania żywności, technologie dla energetyki, aż po rozwiązania w obszarze grafiki komputerowej, gier, cyberbezpieńczenstwa i wzajemnego oddziaływania człowieka i komputera. Są to – i chcę to podkreślić –  efekty nie tylko pojedynczych projektów, ale przede wszystkim wyraz nowej jakości, jaką przynosi współpraca interdyscyplinarna i międzynarodowa.

I.B.: Politechnika Łódzka posiada bogatą ofertę edukacyjną. Czy w związku z tym istnieje potrzeba jej dalszego poszerzania, czy można uznać, że obecna oferta jest już optymalna?

K.J.: Biorąc pod uwagę tempo przyrostu wiedzy i dynamikę zmian we współczesnym świecie, oferta kształcenia nigdy nie będzie w pełni optymalna – a jednocześnie, paradoksalnie, właśnie taka jest.

Dlaczego tak złożona odpowiedź? Otóż współczesny inżynier, specjalista w dowolnej dziedzinie technicznej, potrzebuje solidnych podstaw – fundamentu opartego na kilku kluczowych dyscyplinach: matematyce, fizyce, a tam, gdzie to konieczne, także chemii. Naszym zadaniem jest kształcenie nie tylko w zakresie tej wiedzy podstawowej, ale również rozwijanie umiejętności samodzielnego uczenia się. Student, który posiada dobrze ugruntowany fundament i tę właśnie umiejętność, poradzi sobie w każdej dziedzinie – niezależnie od tego, jak szybko zmienia się rzeczywistość technologiczna.

Problemem, który coraz wyraźniej dostrzegamy – i nie dotyczy on wyłącznie naszej Uczelni – jest zbyt słabe przygotowanie kandydatów na studia techniczne w zakresie matematyki i fizyki. Zauważają to uczelnie techniczne zarówno w Polsce, jak i w Europie. Dlatego wiele uwagi poświęcamy wyrównaniu poziomu wiedzy i przygotowaniu studentów do pracy z narzędziami niezbędnymi w zawodzie inżyniera – mechanika, elektronika, informatyka, termodynamika lub chemika.

Oczywiście, w przypadku informatyki sytuacja wygląda nieco inaczej, ponieważ młodzi ludzie mają dziś naturalny kontakt z technologią. Jednak do tworzenia dobrych algorytmów niezbędna jest również znajomość matematyki na wysokim poziomie.

Staramy się zatem przekazywać wiedzę teoretyczną w sposób praktyczny – poprzez projekty, zajęcia zespołowe oraz rozwijanie kompetencji miękkich, które w rzeczywistości są kompetencjami inżynierskimi kluczowymi dla współpracy, komunikacji i rozwiązywania problemów w grupie. Podejście projektowe sprawia, że studenci uczą się samodzielnie wyszukiwać informacje, zadawać pytania i uzupełniać braki wiedzy w kontekście konkretnego problemu, który mają rozwiązać.

To podejście przynosi bardzo dobre efekty – nasi studenci i doktoranci odnoszą sukcesy właśnie dzięki połączeniu samokształcenia, mentoringu i tutoringu. Opiekunowie naukowi oraz kadra dydaktyczna tworzą środowisko sprzyjające zdobywaniu nie tylko tradycyjnej wiedzy, lecz także tej, której nie da się przekazać w klasyczny sposób – wiedzy praktycznej i projektowej, wynikającej z doświadczenia. W tym sensie uważam, że nasz system kształcenia jest optymalny.

Z drugiej strony, tempo rozwoju nauki i technologii wymusza nieustanne dostosowywanie programów studiów. Można by pomyśleć o coraz węższych, bardziej specjalistycznych kierunkach, jednak istnieje ryzyko, że w przypadku kolejnej rewolucji technologicznej absolwenci będą zmuszeni do całkowitego przekwalifikowania się. Dlatego zależy nam, by nasi studenci byli przygotowani nie tylko do wykonywania jednego zawodu, lecz do życia w świecie ciągłej zmiany.

W tym kontekście Politechnika Łódzka – podobnie jak wiele uczelni w Polsce i w Europie – pracuje nad nową formułą studiowania, prowadzącą do stworzenia wspólnego, Europejskiego Dyplomu. Ma to być dokument potwierdzający nie tylko kompetencje zawodowe, lecz także mobilność edukacyjną oraz gotowość do pracy w międzynarodowym środowisku. To kierunek, w którym zmierza współczesne szkolnictwo wyższe.

I.B.: Na czym konkretnie ma polegać idea  Europejskiego Dyplomu, o której Pan wspomina?

K.J.: Idea polega na tym, aby ścieżka kształcenia była w pełni elastyczna i dostosowana do indywidualnych potrzeb oraz zainteresowań studenta. Wyobraźmy sobie kandydata, który chciałby łączyć różne obszary – na przykład elementy medycyny, grafiki komputerowej, mechaniki czy elektroniki. Dzięki nowemu podejściu student, we współpracy z tutorem, mógłby samodzielnie zaplanować swoją ścieżkę edukacyjną tak aby z jednej strony spełniała wymagania krajowych i europejskich ram kwalifikacji, a z drugiej pozwalała na zdobycie unikatowych kompetencji.

Oznacza to, że studia każdego studenta mogłyby być dopasowane do jego indywidualnych celów, a jednocześnie kończyć się dyplomem potwierdzającym uzyskanie tytułu inżyniera w odpowiedniej specjalności. Być może taki model wymagałby studiowania nie w jednej, lecz w kilku uczelniach, ale właśnie temu służy koncepcja Europejskiego Dyplomu. Jest to moje osobiste marzenie, nad którego realizacją intensywnie pracujemy w środowisku międzynarodowym.

Naturalną konsekwencją takiego podejścia jest rozwijanie współpracy z uczelniami partnerskimi w ramach europejskich konsorcjów uniwersyteckich.

Politechnika Łódzka jest aktywnym członkiem sieci ECIU University – konsorcjum 12 uczelni europejskich i jednej uczelni z Meksyku, które wspólnie pracują nad modelem kształcenia opartego na elastyczności i współdzieleniu zasobów. Celem tego przedsięwzięcia jest właśnie stworzenie podstaw dla Europejskiego Dyplomu.

Obecnie wprowadzamy pierwsze elementy tego systemu  – mikrokursy i mikrokompetencje, które umożliwiają studentom indywidualizować program studiów. Co ważne, nasi studenci należą do najbardziej aktywnych w całej sieci, wybierając najwięcej kursów spośród tych oferowanych przez partnerskie uczelnie. 

W konsorcjum znajdują się zarówno klasyczne uniwersytety, jak Uniwersytet w Barcelonie, jak i uczelnie wysoko wyspecjalizowane, np. Uniwersytet w Twente. To pokazuje, że kierunek, w którym zmierzamy, ma realny sens i otwiera przed studentami zupełnie nowe możliwości rozwoju.

I.B.: Proszę powiedzieć – w jakim celu Politechnika Łódzka uczestniczy w projekcie realizowanym w Silicon Valley? Czego dotyczy to przedsięwzięcie?

K.J.: Miałem przyjemność współtworzyć i współotwierać Polskie Centrum Promocji Wyników Nauki w Silicon Valley – Poland in Silicon Valley Center for Science, które ma na celu wspieranie promocji osiągnięć polskich uczelni, w tym naszej, na jednym z najbardziej innowacyjnych rynków świata. Mam zaszczyt pełnić funkcję przewodniczącego Rady Programowej tego przedsięwzięcia.

W grudniu br. odbędzie się ważne dla nas spotkanie w ramach projektu Top 1000 Innovators of Poland in Silicon Valley, w którym uczestniczy dwanaście uczelni. Celem jest przyciągnięcie inwestorów amerykańskich zainteresowanych rozwojem nowoczesnych technologii w Polsce lub – w dalszej perspektywie – nawiązanie współpracy z najlepszymi uczelniami świata, takimi jak Stanford University czy University of California, Berkeley, w zależności od obszaru specjalizacji.

Planujemy promować rozwiązania, które już uzyskały ochronę patentową lub są w procesie patentowania. Będą również prezentowane startupy utworzone na Politechnice Łódzkiej, które w naszej ocenie mają realną szansę zaistnieć na rynku amerykańskim.

Chciałbym również podkreślić, że naszym celem jest promocja wyników badań naukowych oraz efektów współpracy z przemysłem, a także potencjału innowacyjnego Politechniki Łódzkiej oraz całej polskiej nauki.

Nie mamy się czego wstydzić – poziom badań naukowych w Polsce jest bardzo wysoki. Problemem jest raczej ograniczone finansowanie, które utrudnia skuteczną promocję naszych osiągnięć za granicą. Powstanie „Polskiego Centrum Promocji Wyników Nauki w Silicon Valley” ma właśnie umożliwić polskim uczelniom zaprezentowanie swojego dorobku w miejscu, gdzie rodzą się światowe innowacje. Po długich rozmowach z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego udało się uzyskać wsparcie finansowe dla tej inicjatywy, co pozwoliło rozpocząć jej faktyczne funkcjonowanie.

Wybraliśmy do prezentacji najlepsze projekty, które – w naszej ocenie – mają największy potencjał wdrożeniowy. Chcemy zademonstrować, jak duży jest potencjał polskich uczelni, w tym Politechniki Łódzkiej, oraz całej polskiej nauki. Wierzymy, że obecność w Silicon Valley zaowocuje większym zainteresowaniem inwestorów, a także wzmocni pozycję polskich badań naukowych na arenie międzynarodowej.

Warto również podkreślić, że wielu absolwentów polskich uczelni – także naszej Politechniki – zajmuje dziś wysokie stanowiska w największych firmach technologicznych z Doliny Krzemowej. Kierują zespołami badawczymi, działami inżynieryjnymi i rozwojowymi w branży IT, w firmach zajmujących się przetwarzaniem danych czy nowoczesnym przemysłem technologicznym.

Naszym celem jest pokazanie, że polscy absolwenci i naukowcy nie muszą wyjeżdżać, by osiągać sukcesy – mogą tworzyć i rozwijać innowacje również w Polsce. Komercjalizacja wyników badań, licencjonowanie patentów czy rozwój startupów opartych na rozwiązaniach naukowych może przynosić wymierne korzyści – zarówno indywidualne, jak i dla polskiej gospodarki. A mówiąc skromnie – także dla naszej Politechniki Łódzkiej.

I.B.: Jak blisko Politechnika Łódzka jest dziś społeczeństwa? Wiem, że niedawno gościli Państwo znanego astronautę, dr. Sławosza Uznańskiego – Wiśniewskiego.

K.J.: Rzeczywiście, mieliśmy ogromną przyjemność gościć dr. inż. Sławosza Uznańskiego – Wiśniewskiego, który jest absolwentem Politechniki Łódzkiej – można więc powiedzieć, że wrócił do siebie. Spotkanie to miało wyjątkowy charakter i zostało zorganizowane według modelu wypracowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Uczestniczyli w nim nie tylko członkowie społeczności naszej Uczelni, lecz także innych łódzkich uczelni oraz młodzież z regionu.

Muszę przyznać, że pozostał nam pewien niedosyt, bo zainteresowanie było tak ogromne, że z powodzeniem moglibyśmy zorganizować to wydarzenie na znacznie większą skalę. Myślę, że w przyszłości takie spotkania będziemy realizować częściej i z jeszcze większym zasięgiem.  

Ale wizyta dr. Uznańskiego – Wiśniewskiego to tylko symboliczny przykład naszej szerokiej działalności społecznej. Politechnika Łódzka od lat konsekwentnie rozwija ideę uczelni odpowiedzialnej społecznie. Działamy w tym obszarze bardzo wszechstronnie.

Przykładem jest Uniwersytet Trzeciego Wieku Politechniki Łódzkiej, w którego zajęciach uczestniczy ponad 600 słuchaczy. Każdego roku realizowanych jest około 1000 godzin zajęć – od laboratoriów i kursów językowych, po zajęcia sportowe i artystyczne. To wyjątkowa przestrzeń rozwoju, integracji i aktywności osób starszych, a jednocześnie dowód, że nauka powinna i może służyć wszystkim pokoleniom.

Uczelnia dba również o dobrostan własnej społeczności. Stąd powstało przedszkole i żłobek Politechniki Łódzkiej, które cieszą się ogromną popularnością wśród pracowników i doktorantów. Mamy także Publiczne Liceum Politechniki Łódzkiej im. prof. Jana Krysińskiego, jedno z najlepszych w Polsce i najlepsze w regionie. Uczniowie tego liceum korzystają z laboratoriów uczelni, uczestniczą w zajęciach prowadzonych przez naszych naukowców i objęci są programem mentoringowym. Efekty są imponujące – jednym z naszych wychowanków jest laureat światowej olimpiady chemicznej, który rozwijał swoje zainteresowania właśnie w ramach zajęć organizowanych na Politechnice Łódzkiej. Prowadzimy również Uniwersytet Dziecięcy, który w każdym semestrze gromadzi około 560 młodych uczestników. Zajęcia nie ograniczają się wyłącznie do tematów technicznych – poruszają również zagadnienia z zakresu biologii, psychologii, zdrowia, relacji międzyludzkich czy ochrony środowiska. Chcemy rozbudzać w dzieciach ciekawość świata i pasję poznawania, bo to właśnie ona jest początkiem każdej nauki. Zainteresowanie Uniwersytetem Dziecięcym jest tak ogromne, że zapisy trwają zaledwie kilka minut – system rejestracji często zamyka się niemal natychmiast po otwarciu naboru.

Na terenie uczelni działa także pięć galerii sztuki, w których regularnie organizowane są wystawy o różnorodnym charakterze. Jak podkreślił Rektor Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi, galerie Politechniki Łódzkiej należą do najlepszych w mieście – a czas oczekiwania  na możliwość zaprezentowania swoich prac sięga już ponad półtora roku.

Kolejnym przejawem naszej aktywności jest cykl „Muzyka na Politechnice”, zapoczątkowany przez prof. Jana Krysińskiego. Zorganizowaliśmy już ponad 700 koncertów, które przyciągają dużą liczbę melomanów. Nie sposób też nie wspomnieć o Czwartkowym Forum Kultury. Spotkania te po zakończeniu remontu jednego z zabytkowych obiektów uczelni zyskają nową, jeszcze szerszą formułę. 

Nie brakuje też innych form aktywności. W ramach działalności społecznej organizujemy również liczne wydarzenia sportowe i rekreacyjne, które integrują mieszkańców całego regionu. 

W naszej Zatoce Sportu z basenem olimpijskim odbywają się zawody pływackie i rywalizacje w wielu innych dyscyplinach. Przykładem może być turniej siatkówki, w którym uczestniczyło 12 drużyn z różnych miejscowości województwa łódzkiego. W ciągu jednego dnia rozegrano emocjonujące zawody, które przyciągnęły zarówno zawodników, jak i kibiców.

Działa również Klub Turystyki PŁazik, a także każdego roku odbywa się Ogólnopolski Studencki Przegląd Piosenki Turystycznej YAPA – niedawno obchodził swoje 50-lecie. Jest to kultowa impreza muzyczna, od początku związana z Politechniką Łódzką. 

Ważnym elementem naszej tożsamości jest Radio Żak Politechniki Łódzkiej – rozgłośnia niekomercyjna, działająca bez reklam i bez pobierania opłat, utrzymywana z subwencji uczelni. To miejsce tworzone z pasją przez ludzi, którzy poświęcają swój czas z czystej potrzeby działania i miłości do radia. Warto przypomnieć, że to właśnie tutaj swoją karierę zaczynał Marek Niedźwiecki, dziś jeden z najbardziej rozpoznawalnych głosów polskiego radia. 

Wszystkie te inicjatywy – sportowe, kulturalne, edukacyjne i medialne – tworzą niezwykle bogaty obraz życia społecznego Politechniki Łódzkiej. Pokazują, że jest to uczelnia otwarta na ludzi, bliska mieszkańcom regionu, promująca kulturę, naukę i integrację międzypokoleniową. 

I.B.: A jeśli chodzi o inwestycje infrastrukturalne – które z nich udało się zakończyć, a które są jeszcze w trakcie realizacji?

K.J.: Udało się zrealizować szereg ważnych inwestycji, o tej najważniejszej mówiłem na początku naszej rozmowy, ale były też inne. Zakończyliśmy przebudowę budynku Centrum Papiernictwa i Poligrafii, w którym obecnie mieści się również Wydział Organizacji i Zarządzania. 

Zakończyliśmy generalny remont laboratorium i pracowni projektowania uniwersalnego, który dziś jest nowoczesnym, zeroemisyjnym obiektem. W efekcie zrealizowanego generalnego remontu mamy budynek żłobka i przedszkola. Aktualnie trwa gruntowna modernizacja budynku Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska PŁ, obejmująca m.in. kompleksową wymianę instalacji.

Zmienia się także baza żeglarska Politechnik Łódzkiej w Rogantach. Budynek, który kompletnie odbudowaliśmy, pełniący tam obecnie funkcję magazynową, wkrótce zostanie przekształcony w budynek magazynowo-hotelowy, który zapewni miejsca noclegowe dla pracowników i doktorantów, a także ich rodzin.

Przeprowadziliśmy także remonty domów studenckich i ośrodków wypoczynkowych należących do uczelni – zarówno nad morzem, w górach, jak i nad jeziorami. 

Z satysfakcją mogę powiedzieć, że pozyskaliśmy środki z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska oraz Urzędu Marszałkowskiego na renowację trzech zabytkowych obiektów. Dawny rektorat – willa Reinholda Richtera – odzyska po pożarze historyczny blask i powróci do swojej roli. Willa Józefa Richtera, gdzie teraz rozmawiamy, stanie się Centrum Kontaktów Europejskich PŁ, a odbudowany Pałac Scheiblerów, od 2028 roku stanie się Centrum Kulturalno-Dydaktycznym.

W planach mamy również inwestycje w zieloną infrastrukturę kampusu – w tym rewitalizację ścieżek w Parku Klepacza, które staną się bardziej ekologiczne i przyjazne przyrodzie. Zostanie też wykonane nowe podparcie dla historycznego dębu Fabrykant, Europejskiego Drzewa Roku 2023.

Wiele zmieniło się również w obszarze zielonej transformacji energetycznej uczelni. Zainstalowaliśmy panele fotowoltaiczne, wprowadziliśmy inteligentny system oświetlenia i monitoringu zużycia energii, a także automatyczne sterowanie ogrzewaniem w budynkach. Lampy na terenie kampusu reagują na ruch, co znacząco obniża zużycie energii, a jednocześnie zapewnia bezpieczeństwo. Wszystko to sprawia, że Politechnika Łódzka staje się jeszcze bardziej uczelnią nowoczesną, przyjazną środowisku i odpowiedzialną ekologicznie.

I.B.: Na zakończenie chciałabym zapytać o marzenie – jakiej Politechniki Łódzkiej chciałby Pan dla przyszłych pokoleń? Jakiej uczelni Pan sobie życzy?

K.J.: Marzy mi się Politechnika, w której spotykają się ludzie pełni energii i radości. Tacy, którzy – obok nauki i pracy – znajdują też czas na sport, spacer, czy muzykę. Chciałbym, aby Politechnika Łódzka wciąż mądrze wykorzystywała swój potencjał i mogła prezentować to, co w niej najlepsze – zarówno w nauce, jak i kulturze czy życiu społecznym.

Widzę w przyszłości uczelnię, w której rektor nie musi martwić się o to, co przyniesie kolejny dzień, a pracownicy mogą z pełnym zaangażowaniem poświęcić się badaniom naukowym i kształceniu młodych ludzi. Marzy mi się Politechnika tętniąca życiem – zadowolonymi studentami i uśmiechniętymi pracownikami, którzy czują, że to, co tutaj robią, ma prawdziwy sens.

Nauka to pasja i cud odkrywania. To nieustanne dążenie do poznania – siebie, innych i otaczającego świata. I właśnie taka Politechnika, pełna ludzi z pasją, ciekawością i odwagą, jest moim największym marzeniem.

I.B.: Dziękuję serdecznie za rozmowę.