Laboratorium Badawcze Technologii i Biosystemów Rolniczych ma długą historię badań inżynieryjnych. Zaczynało się od badań prototypów maszyn i urządzeń stosowanych w rolnictwie. W latach 60-80 w oparciu o badania techniczne wdrożono wiele nowoczesnych urządzeń poprawiając jakość pracy szczególnie w budynkach inwentarskich. Kolejne lata to badania ergonomii i bezpieczeństwa maszyn rolniczych i urządzeń do produkcji zwierzęcej, współpraca na polu międzynarodowym z producentami a następnie dystrybutorami wyposażenia gospodarstw rolniczych. Prowadziliśmy szkolenia dla ODR i rolników w czasie wdrażania BAT, opracowanych w Instytucie Kodeksów dobrych praktyk rolniczych, Zaleceń dobrostanowych do produkcji zwierzęcej. Od czerwca 1997 roku Laboratorium posiada akredytację PCA o numerze AB 116, potwierdzającą jakość prowadzonych badań. Od roku 2004 rozpoczął się proces zmiany profilu działalności, aby dopasować się do potrzeb i wyzwań nowoczesnego rolnictwa stworzyliśmy unikatowe stanowiska badania stężenia odorów w powietrzu, badania emisji gazów od zwierząt inwentarskich, oraz badania biomasy do produkcji biogazu rolniczego. Stale podnosimy jakość wykonywanych badań i od 2007 roku jako jedyne Laboratorium w Polsce uzyskaliśmy akredytację na badania stężenia zapachowego i badania uzysku biogazu. 

Aktualnie dzięki wsparciu z programu rozwojowego Krajowego Planu Odbudowy A2.4.1.: Budowa lub modernizacja laboratoriów instytutów nadzorowanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przeprowadziliśmy modernizację i rozbudowę zaplecza badawczego pn. “Kompleks Laboratoriów Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego PIB – Laboratorium badawcze technologii i biosystemów rolniczych” nr ITP.KPOD.01.19-IP.04-0012/23. 

Nowoczesne stanowisko analityczne zostało wyposażone w automatyczne analizatory do oceny zawartość 

– pierwiastków elementarnych: wodoru, węgla, siarki i azotu,

– związków nawozowych, mikro- makroelemetów, pierwiastków śladowych oraz metali ciężkich,

– azotu i węgla w postaci związków organicznych i nieorganicznych,

Modernizacja stanowiska badań substratów dla biogazowni rolniczych zwiększyła ilość termostatowanych układów eudiometrycznych. 

Dzięki aparaturze pomiarowej oceniamy:

– jakość fizyko-chemiczną biomasy: pH, zawartość suchej masy i masy organicznej, lotnych związków organicznych, zawartość włókna strawnego i niestrawnego, 

– wydajność biogazu, zawartość metanu i zanieczyszczeń, 

– na takim stanowiska można testować wydajność mieszanym fermentacyjnych pobieranych z działających biogazowni, odfermentowanie pofermentu, ocenę efektywności fermentacji,

– zestaw eudiometryczny daje możliwość oceny zjawisk inhibicji i zatrzymania aktywności fermentacji.

Zestaw anaerostatów fermentacyjnych o pojemności 140 litrów to autorskie stanowisko laboratoryjne (zdj. 5) do prowadzenia ciągłego procesu naśladującego pracę biogazowni, badań symulacyjnych z możliwością regulowania wszystkich parametrów technologicznych od komponowania mieszanin dokarmiających po kompleksowe badania dynamiczne procesu. Obecnie stanowisko pozwala zasilać proces fermentacji nastrzykiwanym wodorem. Testować aparatury do odsiarczania i oczyszczania biogazu.

Największa naszą chlubą jest nowoczesne unikatowe stanowisko do oceny zapachowej jakości powietrza. Badania stężenia odorów prowadzimy metodą olfaktometrii dynamicznej, w której zespół wykfalifikowanych, certyfikowanych wąchających ocenia stężenie zapachów, jakość i charakter zapachów. 

Wśród unikatowych aparatów badawczych mamy:

– chromatograf sprzężony z olfaktometrem do oceny zapachu poszczególnych związków chemicznych rozwijanych z widma masowego,

– jedyny w Polsce spektrometr Syft tracer to mobilna jednostka inspekcyjna do badania stężenia gazów w otoczeniu zakładów produkcyjnych, obiektów komunalnych i przemysłowych,

– spektrometr ramanowski z mikroskopem ciemnego pola którego mnogość zastosowań otwiera wiele niedostępnych dla badań rolniczych możliwość analitycznych. Aktualnie przygotowujemy metodę nieinwazyjnych badań żywności pod względem zanieczyszczeń, powierzchni roślin np. pod względem zanieczyszczeń pestycydami.

Redakcja dziękuje dr R. Myczko za udostępnienie materiału

Zdjęcia: zasoby własne ITP – PIB